Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków zakończył postępowanie ws. Dworca Gdańskiego. Sam obiekt – z uwagi na liczne przekształcenia – nie został objęty ochroną konserwatorską, ale do rejestru zabytków zostały wpisane najcenniejsze zachowane elementy dworca. To oznacza, że PKP SA będą mogły zrealizować planowany projekt deweloperski.
Budynek dworca Warszawa Gdańska – w powojennej wersji – powstał w latach 1958-59. Za jego projekt odpowiadał Stanisław Kaller. Niedawno MWKZ przerpowadził postępowanie w sprawie ewentualnej ochrony obiektu i przyległych pawilonów.
Służby nie zdecydowały się na wpisanie do rejestru całego budynku dworca Warszawa Gdańska i przyległych pawilonów. Jak wyjaśnia konserwator, problemem jest stan zachowania substancji zabytkowej – pomimo potwierdzenia znaczenie dworca jako przykładu powojennego modernizmu i architektury transportowej. „Pożar z 1987 r. zniszczył znaczną część budynku, a późniejsza odbudowa i kolejne modernizacje zasadniczo zmieniły jego pierwotną formę, kompozycję i wystrój. Usunięto m.in. znaczną część historycznej okładziny, zmieniono stolarkę i elementy elewacji, a wnętrza zostały wielokrotnie przebudowane” – wskazuje MWKZ.
Jak informuje MWKZ, do rejestru zabytków ruchomych wpisane zostały natomiast dwa fragmenty dekoracyjnej kamiennej okładziny północnej elewacji dworca. „To właśnie one należą dziś do najcenniejszych zachowanych elementów pierwotnego opracowania budynku. Geometryczna kompozycja z czerwonego i beżowego piaskowca, uzupełniona grafitowym andezytem, nawiązuje do abstrakcji geometrycznej i pokazuje, jak nowoczesne rozwiązania artystyczne wykorzystywano w architekturze publicznej końca lat 50. Co istotne, są to jedyne zachowane fragmenty pierwotnej dekoracji budynku, które przetrwały późniejsze przebudowy. Ich wartość artystyczna uzasadniła objęcie ich ochroną prawną” – przekonuje konserwator.
„W postępowaniu zastosowano zasadę, zgodnie z którą wartościowaniu podlega obiekt w jego aktualnym stanie zachowania i formie. Ochronie podlega materialny dokument minionej epoki – nie forma, która już nie istnieje. To nie jest tak, że Dworzec Gdański nie ma wartości, ale jego zachowana substancja zabytkowa nie jest dziś wystarczająca, aby uzasadnić indywidualny wpis całego zespołu do rejestru zabytków nieruchomych. I właśnie dlatego ochrona tego, co autentycznie przetrwało, ma tak duże znaczenie” – podsumowują służby konserwatorskie.
Decyzja konserwatora otwiera drogę do przebudowy dworca. W 2024 r. PKP SA i Xcity Investment
wznowiły z Grupą Ghelamco współpracę ws. realizacji projektu deweloperskiego, na który składają się nowy dworzec i zespół czterech wielofunkcyjnych budynków komercyjnych.
Zapisz
się do newslettera:
